TỪ VIỆC 'BẦU SÔ' DONALD TRUMP BỊ TẨY CHAY TẠI KENNEDY CENTER (Trúc Phuwong / Người Việt)

 

Từ việc ‘bầu sô’ Donald Trump bị tẩy chay tại Kennedy Center

Trúc Phương/Người Việt

January 4, 2026 : 4:11 PM

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/tu-viec-bau-so-donald-trump-bi-tay-chay-tai-kennedy-center/

 

Dù có thể không là sự việc điên rồ hay kỳ quặc nhất xảy ra trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai tại Tòa Bạch Ốc của Tổng Thống Donald Trump nhưng loạt lùm xùm quanh Trung Tâm Biểu Diễn Nghệ Thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) chắc chắn là một trong những chuyện kỳ lạ nhất lịch sử hoạt động văn hóa-nghệ thuật Mỹ.

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/Ben-Trong-Kennedy-scaled.jpg?x16720

Bên trong Kennedy Center, nay đổi tên là “Trump Kennedy Center” ở Washington, DC. (Hình minh họa: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)

 

Trump “ghép đôi” với Kennedy, có gì đó nghe rất… sai

 

Ngay sau khi nhậm chức vào Tháng Giêng, 2025, Trump đã nhanh chóng “tiếp quản” Kennedy Center – một trong những biểu tượng văn hóa hàng đầu nước Mỹ, nhằm biến Kennedy Center trở thành “VĨ ĐẠI TRỞ LẠI,” như ông viết trên Truth Social vào Tháng Hai.

 

Chỉ bảy ngày sau lễ nhậm chức của Trump, Deborah Rutter – chủ tịch Kennedy Center từ Tháng Chín, 2014 – tuyên bố từ chức. Là phụ nữ đầu tiên ở cương vị đứng đầu Kennedy Center, bà Deborah Rutter là nhân vật lừng lẫy trong giới nghệ thuật. Trước khi về Kennedy Center, Rutter là chủ tịch Dàn Nhạc Giao Hưởng Chicago (2003-2014), một trong năm dàn nhạc giao hưởng lớn nhất nước Mỹ (The Big Five).

 

Một trong những việc đầu tiên của Trump là thanh trừng hội đồng quản trị. Trên Truth Social, ông viết: “Tôi đã quyết định ngay lập tức sa thải nhiều cá nhân khỏi hội đồng quản trị, trong đó có chủ tịch, những người không chia sẻ tầm nhìn của chúng ta về một Thời Kỳ Vàng Son trong nghệ thuật và văn hóa. Chúng ta sẽ sớm công bố hội đồng mới, với một chủ tịch tuyệt vời, DONALD J. TRUMP!”

 

Với vai trò “bầu sô,” Trump rà soát toàn bộ hoạt động thuần túy nghệ thuật của Kennedy Center, kể cả lịch trình diễn, đặc biệt sàng lọc các nghệ sĩ chống ông, yêu cầu duyệt nội dung các vở nhạc kịch mới, đặc biệt nếu tác phẩm nào có “mùi” “văn hóa thức tỉnh” (“woke”).

 

Richard Grenell – cựu viên chức ngoại giao, từng giữ chức quyền giám đốc Tình Báo Quốc Gia vào năm 2020 thời Trump nhiệm kỳ một, được coi là quan chức đầu tiên cấp nội các công khai là người đồng tính trong lịch sử Mỹ, một người hoàn toàn không có kinh nghiệm và kiến thức về nghệ thuật – được bổ nhiệm làm “giám đốc điều hành tạm quyền.” Trump nói rằng Grenell sẽ nỗ lực bảo đảm không còn “TUYÊN TRUYỀN CHỐNG MỸ” trong hoạt động của Kennedy Center.

 

Tiếp đó, Trump công bố danh sách thành viên hội đồng mới. Trong khi các thành viên hội đồng Kennedy Center trước đây luôn cân bằng giữa Dân Chủ và Cộng Hòa, tân hội đồng do Trump chọn chỉ là những người “thỏa mãn điều kiện” trung thành với ông, trong đó có nhiều nhân vật thuộc bộ máy chính quyền Trump (Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi, Chánh Văn Phòng Susie Wiles, Usha Vance – vợ của Phó Tổng Thống JD Vance), cùng một số nhân vật ngành giải trí như ca sĩ nhạc đồng quê Lee Greenwood và người dẫn chương trình Fox News Laura Ingraham.

 

Đỉnh điểm của trò “lố bịch” – như cách viết của Rolling Stone ngày 30 Tháng Mười Hai (“Chaos at the Kennedy Center: Everything That Happened This Year Under Donald Trump”) – là việc đổi tên Kennedy Center thành “Trump-Kennedy Center” vào ngày 18 Tháng Mười Hai. Việc đổi tên là do “hội đồng quản trị thống nhất đồng ý điều này” nhằm ghi nhận “những công lao phi thường mà Tổng Thống Trump đã làm trong năm qua để cứu tòa nhà” – Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt viết trên X (Twitter). Sự “đùa dai” chưa dừng lại, khi Trump tỏ ra “ngạc nhiên” và “vinh dự” lúc “biết tin” tên mình xuất hiện trong tên chính thức của trung tâm (“The Donald J. Trump and the John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts”).

 

Việc “ghép đôi” tên Trump vào Kennedy Center đã vấp phải sự phản đối dữ dội. Cuộc thăm dò ý kiến ​​hơn 1,500 người trưởng thành ở Mỹ được thực hiện từ ngày 20 đến 22 Tháng Mười Hai do The Economist và YouGov cho thấy chỉ có 18% ủng hộ (“Trump’s Kennedy Center Takeover Plunges Further Into Chaos”/Mother Jones). Cần nhắc lại, trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump không xem Kennedy Center là “cái đinh gì” và không bao giờ có mặt trong chương trình vinh danh nghệ sĩ được tổ chức thường niên ở đây.

 

“Không phải gu của tôi”

 

Tất cả dẫn đến làn sóng chỉ trích và phản ứng gay gắt. Hàng loạt nghệ sĩ hủy biểu diễn tại Kennedy Center, trong khi những người khác từ bỏ vai trò cố vấn. Phần mình, “bầu sô” Trump tỏ ra hào hứng với vai trò trở thành một “nhà văn hóa lớn.” Ông thậm chí làm người dẫn chương trình tại buổi lễ Kennedy Center Honors (ngày 7 Tháng Mười Hai) – giải danh dự thường niên do Kennedy Center tổ chức nhằm tôn vinh những cá nhân có đóng góp xuất sắc cho nền văn hóa-nghệ thuật quốc gia.

 

Những nhân vật “honors” năm nay đều là “fan cứng” của Trump: Sylvester Stallone, Gloria Gaynor, George Strait, nhóm rock Kiss, Michael Crawford. Danh sách này “được chính tôi duyệt chọn” – Trump nói vào Tháng Tám – “Tôi đã loại bỏ vài kẻ theo chủ nghĩa thức tỉnh. Giờ đây, chúng ta có những người tuyệt vời.”

 

Một ngày trước chương trình Honors, Trump háo hức: “Tôi tin rằng, và tôi sẽ đưa ra một dự đoán, đây sẽ là chương trình có rating cao nhất… Trước đây chưa từng có tổng thống nào làm người dẫn chương trình trao giải. Đây là lần đầu tiên. Tôi chắc chắn họ sẽ đánh giá cao tôi, phải không?”… Thực tế là “không phải.” Theo số liệu Nielsen Live, chương trình Kennedy Center Honors 2025 có mức rating thấp nhất mọi thời đại, với khoảng 3.01 triệu lượt xem (so với 4.1 triệu lượt vào năm 2024).

 

 

Một cách tổng quát, “hiệu ứng Trump” đã làm thay đổi gần như toàn bộ hoạt động và hình ảnh của Kennedy Center. Nữ ca sĩ soprano nổi tiếng Renée Fleming từ bỏ vai trò cố vấn nghệ thuật (Renée Fleming dự trù có trình diễn tại đây vào Tháng Năm, 2026); Shonda Rhimes – nhà sản xuất, kịch tác gia, đạo diễn từng đoạt Emmy và Quả Cầu Vàng – từ chức thủ quỹ; Ben Folds từ chức cố vấn cho Dàn Nhạc Giao Hưởng Quốc Gia mà Kennedy Center quản lý. “Không phải gu của tôi,” Ben Folds viết trên Instagram khi công bố từ chức.

 

Tổng cộng, hơn 100 người từng làm việc tại Kennedy Center đã từ chức hoặc bị sa thải từ khi Kennedy Center có một “Chủ tịch tuyệt vời, DONALD J. TRUMP!” (như Trump tự viết về mình trên Truth Social ngày 7 Tháng Hai, 2025).

 

Làn sóng tẩy chay “Trump-Kennedy Center” lan mạnh đến cuối năm. Nhạc sĩ jazz Chuck Redd hủy chương trình Đêm Giáng Sinh; ca sĩ Kristy Lee thông báo hủy buổi trình diễn miễn phí dự trù vào ngày 14 Tháng Giêng, 2026; nhóm jazz The Cookers hủy buổi trình diễn Đêm Giao Thừa.

 

Nói về lý do không trình diễn, The Cookers viết: “Nhạc jazz ra đời từ đấu tranh và từ sự kiên định không ngừng về tự do: tự do tư tưởng, tự do biểu đạt và tự do thể hiện tiếng nói con người một cách trọn vẹn. Một số thành viên trong nhóm chúng tôi đã chơi nhạc trong nhiều thập niên, và lịch sử đó vẫn định hình chúng tôi. Chúng tôi không quay lưng lại với khán giả, và chúng tôi muốn rằng khi trở lại sân khấu thì không gian khán phòng phải là nơi có thể cùng nhau tôn vinh trọn vẹn âm nhạc. Chúng tôi trung thành đi theo con đường nghệ thuật nối kết qua các ranh giới, chứ không phải khoét sâu thêm sự chia rẽ.”

 

Doug Varone and Dancers, một công ty múa ở New York, cũng loan bố hủy chương trình dự kiến vào Tháng Tư, 2026. Trong thông báo, Doug Varone and Dancers viết: “…Với hành động mới nhất của Donald J. Trump khi đổi tên trung tâm theo tên của ông, chúng tôi không thể cho phép mình cũng như yêu cầu khán giả bước vào thể chế từng vĩ đại này.” Mới đây nhất, ngày 2 Tháng Giêng, 2026, Stephen Schwartz, nhà soạn nhạc lừng danh, cho biết ông “sẽ không bao giờ đặt chân đến đó nữa” bởi “nơi đó không còn đại diện cho một không gian phi chính trị dành cho sự thể hiện nghệ thuật tự do như mục đích ban đầu.”

 

Nếu tự do bị “cưỡng hiếp”

 

Richard Grenell đã chỉ trích các nghệ sĩ, gọi họ là “đám chính trị cực tả,” hành động của họ là “trò hề chính trị.” Xin mở ngoặc, Grenell là chủ tịch (president) trong khi Trump là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị (board chairman) của “Trump-Kennedy Center.” Không chỉ kiện nhạc sĩ jazz Chuck Redd đòi bồi thường $1 triệu, Richard Grenell thậm chí nói, dù không có bằng chứng, rằng các hãng truyền thông lớn “đang khuyến khích giới nghệ sĩ tẩy chay” Kennedy Center.

 

Trong thực tế, doanh thu vé đã giảm mạnh suốt nhiều tháng từ khi Kennedy Center bị xáo trộn. Một tương lai ảm đạm của địa điểm này trong ba năm tới là điều hoàn toàn có thể hình dung. Cái gọi là “phong trào MAGA” không thể cứu nổi “Trump-Kennedy Center,” khi nhiều người trong số họ chưa từng đặt chân vào đó hoặc sẵn lòng mua một tấm vé tượng trưng chỉ để ủng hộ tinh thần “ông bầu.”

 

Điều đó cho thấy câu chuyện không giới hạn ở việc giới nghệ sĩ phản ứng mà khán giả cũng tẩy chay khi thánh đường văn hóa một thời này bắt đầu trở thành điểm bung xung của “trò hề chính trị,” từ việc tổ chức buổi cầu nguyện cho nhà hoạt động cánh hữu bị ám sát Charlie Kirk đến việc thay đổi gần như toàn bộ nội dung chương trình biểu diễn truyền thống. Với giới hoạt động nghệ thuật nói chung và nghệ sĩ nói riêng, vấn đề không hẳn là “chống Trump” mà là thái độ của người làm văn hóa khi không khí nghệ thuật bị chính trị hóa và tư duy nghệ thuật bị kiểm soát.

 

Cách chụp mũ “woke” (thức tỉnh – hiểu theo “định nghĩa” MAGA là “đạo đức giả,” “áp đặt chuẩn mực,” “phá hoại truyền thống”) chẳng khác nào cách chụp mũ “nghệ thuật suy đồi” (“Entartete Kunst”) mà Đức Quốc Xã từng sử dụng để lên án, bôi nhọ và đàn áp các trào lưu nghệ thuật hiện đại mà họ cho là “lệch lạc,” “phi Đức,” “phá hoại đạo đức” hoặc “bị Do Thái đầu độc.” Nó cũng giống như cách chụp mũ và đàn áp văn hóa thời “trăm hoa đua nở” ở Trung Quốc do Mao Trạch Đông khởi xướng hay thời Nhân Văn Giai Phẩm ở miền Bắc Việt Nam thời Hồ Chí Minh.

 

Tự do sáng tạo, tự do hoạt động nghệ thuật và tự do tẩy chay là truyền thống của văn hóa Mỹ. Suốt bề dày lịch sử, văn hóa Mỹ gần như không bao giờ chấp nhận để tinh thần bị bức hại và linh hồn bị “cưỡng hiếp.”

 

Văn hóa Mỹ từng tôn vinh những nhân vật văn hóa bất đồng chính kiến bị trù dập vì thái độ phản kháng như Václav Havel (Tiệp Khắc) hoặc Ngải Vị Vị (Trung Quốc) thì không có lý do gì họ khước từ lòng tự trọng chính mình để cúi đầu phục vụ cho bất kỳ ai, ngoài khán giả của họ. [kn]